Verbazingwekkende transformaties
Week 23 | 1 t/M 5 JUNI
In de natuur vinden we verbazingwekkende transformaties: Afgestorven planten kunnen via turf, bruinkool en steenkool veranderen in antraciet, dat bij grote druk en hoge temperaturen tot diamant transformeert. Een plant toont zijn ontwikkeling door een reeks verschijningsvormen: vanuit het teruggetrokken bestaan van het zaadje in de aarde ontvouwt zich een stengel met bladeren, die zich in warmte en licht transformeert in een knop, een kleurige en geurige bloem en uiteindelijk weer in een zaadje. De rups eet zich vol, vormt een cocon om zich heen en komt als vlinder weer tevoorschijn.
Dit is metamorfose: zichzelf vernieuwen in elke fase!
Hoe zit dit bij de mens? Alleen al zijn skelet toont een radicale metamorfose tussen schedel, ledematen en romp. En dan het opgroeien: waar komt het adembenemende vermogen vandaan om je te transformeren en al doende steeds meer zichtbaar te worden in wat je in je hebt en wie je bent? Welke krachten spelen bij deze metamorfoses een rol? En wat "organiseert" deze veranderingen?
Deze cursusweek duiken we diep in het verschijnsel metamorfose, in het mineralen- planten- en dierenrijk en het menselijk skelet. We onderzoeken hierbij ook de paralellen met de meer innerlijke, menselijke transformatieprocessen. Waarnemen, dynamisch tekenen, schilderen/werken met pastelkrijt en bewegingsoefeningen maken deel uit van dit onderzoek. Op donderdag wordt het begrip van het proces van metamorfose gestimuleerd door een boetseerproject, waarbij iedere deelnemer wordt uitgenodigd om een serie vormen te creëren waarin metamorfose zichtbaar wordt.
Door deze dagen heen, maar vooral op vrijdag, zullen we ervaringen uitwisselen over de metamorfoseprocessen die we zo uit eigen ervaring hebben leren kennen.
In deze week word je je meer bewust van de creatieve geest die actief is in de natuur en in het menselijk leven; dit geeft je een impuls om deze kracht bewuster in je eigen leven te gaan hanteren.
VOOR WIE?
Metamorfose is hét vehikel waarmee levende organismen tot verschijning komen, planten, dieren en mensen. Ons levende lichaam is een prachtig beeld van hoe een onzichtbare architect tegengestelde vermogens elkaar laat doordringen en verrijken. Ook ons hele leven door kunnen zich metamorfosen voltrekken, al is er veel verschil in de dynamiek hiervan: bij jongeren ligt het accent vaak op de expansie van mogelijkheden en het vinden van een passende vorm, bij ouderen zijn er metamorfosen in aanvaarding, verinnerlijking en levenswijsheid mogelijk. Deze cursus is bedoeld voor diegenen die dit wonderlijke en zo bij het leven horende verschijnsel willen leren kennen en begrijpen. Het lijkt ons boeiend en verrijkend als zowel jongere als oudere deelnemers met belangstelling voor transformatieprocessen elkaar in deze workshop zullen kunnen ontmoeten.
OVER ONS
Wil Uitgeest is schilder en auteur. In haar schilderijen die vaak in de verte aan iets landschappelijks doen denken, speelt de kleur een belangrijke rol. Ze schreef vele artikelen, o.a. over mensen die in hun biografie een metamorfose doormaakten, en een aantal boeken, waaronder een proefschrift over Goethe, Merleau-Ponty en fenomenologisch kleuronderzoek. Ze heeft een passie voor (post)moderne kunst en de metamorfose van onze waarnemings- en ervaringswereld die zich daarin manifesteert.
Paul van Dijk studeerde beeldhouwkunst, fenomenologie en flowform-design op Emerson College bij John Wilkes (UK). Als beeldhouwer is hij gefascineerd door studie van vorm, beweging en vooral metamorfose. Dat bracht hem tot een diepgaand onderzoek naar metamorfose in de plantenwereld en in het menselijke skelet. Hij is behalve vrij kunstenaar ook docent fenomenologie en geeft les in de beroepsopleiding voor artsen en coaches in natuur- en milieueducatie.
DAGPROGRAMMA
Deze workshop vindt plaats van maandag 1 tot en met vrijdag 5 juni 2026 van 10:00-16:00uur. De kosten voor de cursus, inclusief dagelijkse lunch, materialen en het volledige programma, bedragen € 595,-.
-
10:00-16:00 uur
Wat zijn de kwaliteiten en eigenschappen van het zwarte grafiet in een potlood, en welke van een diamant? Een verschil van dag en nacht! Wat is hier gebeurd, waar is die koolstof doorheen gegaan toen ‘t diamant werd? Kleine schetsjes met kleurpotlood en/of pastel helpen om dit proces van transformatie mee te beleven. Hoewel dit proces van metamorfose een anorganisch gebeuren is, laat het een dramatische overbrugging van tegengestelden beleven, van levend naar dood, van licht naar donker, van stervend in het duister naar transparant en schitterend in het licht.
-
10:00-16:00 uur
We volgen de stadia die een plant doorloopt: zaad, kiem, vegetatieve groei in de stengelbladeren, knopvorming, bloei, vrucht- en zaadvorming. We leren zien hoe in een reeks vormen zich uitspreiding voltrekt, opgevolgd door een reeks zich steeds meer samentrekkende vormen die lijken te verdwijnen, totdat blijkt dat daardoor zich het nieuwe ontvouwt: een dynamiek van tot verschijning komen, verdwijnen en vernieuwd verschijnen. Door waarnemingsoefeningen, dynamisch tekenen, bewegingsoefeningen en gesprek kunnen we de grote doorgaande metamorfose gaan ervaren die de plant in z’n ontwikkeling laat zien.
-
10:00-16:00 uur
In de ochtend werken we aan de metamorfose van rups naar vlinder. We proberen karakteristieken te vergaren van het rupsenbestaan en het vlinderwezen, en de vraag te bewerken van hoe één wezen beide zo verschillende bestaanswijzen verenigt. We werken met dynamisch tekenen, pastel tekenen en bewegingsoefeningen.
In de middag staat het menselijk skelet centraal. Op het eerste gezicht is het skelet voor velen van ons een beeld van de dood. Maar kijk eens naar deze wonderbaarlijke compositie van meer dan 200 botvormen, die ons levende lichaam met al zijn spieren en organen ondersteunt en onze spirituele activiteiten mogelijk maakt. Die is een architectonisch kunstwerk dat een subliem ontwerp onthult: een eenheid van metamorfosen. Kunnen we de ‘ideeën’ ontdekken die in dit ontwerp tot uitdrukking komen? Ook hier werken we met bewegingsoefeningen en dynamisch tekenen.
-
10:00-16:00 uur
Deze dag staat in het teken van het boetseren in klei van een serie vormen die als reeks metamorfose zichtbaar maken. Het creëren van je eigen reeks van vormen nodigt je uit om het tot dusver ervarene te verwerken. Onze ervaring is dat je in de werken eraan leert balanceren tussen logisch denken en verbeeldingskracht. En het verdiept je begrip van de creatieve geest in de natuur en in het menselijk leven. We beginnen met een gezamenlijke uitgangsvorm, waarna ieder zijn eigen vervolg vindt. Dit wordt een werkproces dat intensief begeleid en besproken zal worden en voor ieder een schat aan ervaringen oplevert.
-
10:00-16:00 uur
Deze dag heeft als hoofdthema het oogsten van inzichten en het werken aan de vraag hoe metamorfose herkenbaar is, behalve in de natuur, in ons eigen leven. Dit gezamenlijk werk zal ondersteund worden met tekenen met pastelkrijt, met bewegingstekenen en vormen van dramatische expressie.
INSCHRIJVEN
Zin in een week vol inspiratie? Schrijf je in voor de kunstweek bij de Vrije Hogeschool in Zeist. Deze kunstweek gaat van start bij minimaal 8 en maximaal 16 deelnemers. Mocht deze werkgroep vol zitten, dan is je ticket voor dit programma ook geldig voor een ander programma in dezelfde kunstweek van 1-5 juni.
